Van inox lắp cho hệ thống rửa thực phẩm cần chọn loại nào để đảm bảo sạch?

Van inox lắp cho hệ thống rửa thực phẩm cần chọn loại có vật liệu sạch, chống gỉ tốt, bề mặt ít bám cặn, gioăng phù hợp và kiểu kết nối dễ vệ sinh. Đây là hệ thống tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nước rửa rau củ, trái cây, thịt cá, nguyên liệu chế biến, khay chứa, dụng cụ hoặc thiết bị trong dây chuyền thực phẩm, nên yêu cầu vệ sinh phải được đặt lên hàng đầu.

Tham khảo thêm tại van inox ↗ để xem các dòng van inox công nghiệp, van inox vi sinh, phụ kiện inox, ống inox và vật tư đường ống inox dùng cho hệ thống nước sạch, rửa thực phẩm, dây chuyền chế biến và nhà máy sản xuất.

Trong thực tế, hệ thống rửa thực phẩm không chỉ cần nước chảy đủ mạnh mà còn cần đường ống sạch, hạn chế gỉ sét, hạn chế cặn bám và dễ vệ sinh sau mỗi ca sản xuất. Nếu chọn sai van, nước rửa có thể bị nhiễm cặn, van bị rò, kẹt, bám bẩn hoặc khó làm sạch tại các khe nối.

Hệ thống rửa thực phẩm có đặc điểm gì?

Hệ thống rửa thực phẩm thường dùng trong nhà máy chế biến rau củ, thủy sản, thịt, trái cây, đồ hộp, suất ăn công nghiệp, bếp trung tâm, nhà máy đồ uống hoặc khu sơ chế thực phẩm. Nước có thể được cấp từ hệ nước sạch, nước qua lọc, nước lạnh, nước nóng nhẹ hoặc nước có pha dung dịch vệ sinh theo từng công đoạn.

Điểm đặc biệt của hệ này là yêu cầu sạch cao hơn hệ cấp nước thông thường. Đường ống, van và phụ kiện không nên bị gỉ, không nên tạo điểm đọng bẩn và cần dễ xả rửa sau khi vận hành.

Ngoài ra, trong quá trình rửa, nước có thể cuốn theo đất cát, vụn rau củ, dầu mỡ, vảy cá, mảnh nguyên liệu hoặc cặn hữu cơ. Vì vậy, van inox cần vừa sạch, vừa bền, vừa có khả năng bảo trì dễ dàng.

Van inox có phù hợp cho hệ thống rửa thực phẩm không?

Van inox rất phù hợp cho hệ thống rửa thực phẩm nếu chọn đúng loại. Inox có khả năng chống gỉ tốt, bề mặt sạch, dễ lau rửa và phù hợp với môi trường ẩm trong nhà máy thực phẩm. So với các vật liệu dễ oxy hóa, van inox giúp hạn chế nguy cơ gỉ sét đi vào nước rửa.

Với các tuyến cấp nước sạch, nước rửa, nước nóng nhẹ hoặc nước qua lọc, inox 304 thường được dùng phổ biến. Với dây chuyền yêu cầu sạch cao hơn, môi trường có hóa chất vệ sinh, nước có clo hoặc cần độ bền chống ăn mòn tốt hơn, inox 316 hoặc 316L nên được cân nhắc.

Tuy nhiên, để đảm bảo sạch, không nên chỉ nhìn vào thân van inox. Cần kiểm tra cả gioăng, seat, kiểu kết nối, bề mặt trong, vị trí lắp và khả năng vệ sinh sau quá trình sử dụng.

Nên ưu tiên van inox vi sinh ở vị trí tiếp xúc trực tiếp với nước rửa sạch

Nếu tuyến nước rửa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm hoặc dùng trong khu vực yêu cầu vệ sinh cao, nên ưu tiên van inox vi sinh. Dòng van này thường có bề mặt trong nhẵn hơn, kiểu kết nối sạch hơn và dễ tháo vệ sinh hơn so với van công nghiệp thông thường.

Van inox vi sinh thường dùng trong các hệ thống rửa rau củ, trái cây, thủy sản, dây chuyền nước sạch, hệ CIP nhẹ, khu chiết rót hoặc khu chế biến thực phẩm. Các loại thường gặp gồm van bi inox vi sinh, van bướm inox vi sinh, van màng inox vi sinh và van 1 chiều vi sinh.

Nếu hệ thống chỉ là tuyến cấp nước phụ trợ không tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm, có thể dùng van inox công nghiệp phù hợp. Nhưng với tuyến nước rửa chính, đặc biệt trong nhà máy thực phẩm, van vi sinh sẽ giúp hệ thống sạch và dễ kiểm soát hơn.

Van bi inox dùng cho tuyến khóa nước rửa

Van bi inox là lựa chọn phổ biến cho các vị trí cần đóng mở nhanh, khóa nước từng khu, từng bồn rửa hoặc từng nhánh cấp nước. Van bi có ưu điểm kín tốt, thao tác nhanh và dễ nhận biết trạng thái mở/đóng qua tay gạt.

Với đường ống nhỏ DN15 – DN50, van bi inox nối ren hoặc van bi inox vi sinh clamp đều có thể dùng tùy mức độ yêu cầu vệ sinh. Nếu khu vực rửa thực phẩm cần tháo vệ sinh thường xuyên, loại clamp sẽ thuận tiện hơn loại ren.

Không nên dùng van bi để điều tiết lưu lượng lâu dài bằng cách mở hé. Nếu cần điều chỉnh lưu lượng nước rửa, nên dùng thiết bị điều chỉnh phù hợp hơn để tránh làm mòn seat và giảm độ kín của van.

Van bướm inox vi sinh cho đường ống lớn hơn

Với các tuyến rửa có lưu lượng lớn, đường ống DN65 trở lên hoặc hệ thống cấp nước cho nhiều đầu rửa cùng lúc, van bướm inox vi sinh là lựa chọn đáng cân nhắc. Van bướm có thiết kế gọn, thao tác nhẹ và phù hợp với đường ống lớn hơn.

Trong hệ thực phẩm, van bướm vi sinh thường dùng kết nối clamp hoặc hàn vi sinh. Nếu cần tháo rửa thường xuyên, kết nối clamp giúp tháo nhanh, thay gioăng dễ và vệ sinh thuận tiện.

Khi chọn van bướm inox cho hệ rửa thực phẩm, cần chú ý gioăng làm kín. Gioăng phải phù hợp với nước sạch, nước nóng, dung dịch vệ sinh và tần suất đóng mở thực tế.

Van 1 chiều inox để chống nước hồi ngược

Van 1 chiều inox nên được bố trí ở những vị trí có nguy cơ nước chảy ngược, đặc biệt sau bơm cấp nước rửa, sau cụm lọc, trên tuyến cấp vào bồn hoặc các nhánh có chênh áp. Van giúp giữ dòng nước đi đúng chiều và hạn chế nước bẩn hồi ngược về nguồn sạch.

Trong hệ rửa thực phẩm, chống hồi lưu là yếu tố rất quan trọng. Nếu nước sau rửa hoặc nước ở tuyến bẩn chảy ngược về tuyến sạch, hệ thống có thể bị nhiễm bẩn chéo.

Khi chọn van 1 chiều inox, cần kiểm tra đúng chiều lắp, áp lực mở, vật liệu inox và khả năng vệ sinh. Nếu dùng trong khu vực sạch, nên cân nhắc van 1 chiều inox vi sinh thay vì loại công nghiệp thông thường.

Y lọc inox giúp bảo vệ đầu phun, van và thiết bị rửa

Hệ thống rửa thực phẩm thường có đầu phun, vòi rửa, béc phun, van điện từ, đồng hồ đo hoặc thiết bị điều khiển nước. Những thiết bị này rất dễ bị ảnh hưởng bởi cặn nhỏ, cát mịn, mạt đường ống hoặc tạp chất trong nước.

Y lọc inox nên được lắp trước bơm, trước van điện từ, trước đầu phun, trước cụm thiết bị rửa và trước các nhánh cần bảo vệ. Lọc giúp giảm tắc đầu phun, giảm kẹt van và giữ lưu lượng nước rửa ổn định hơn.

Tuy nhiên, y lọc cũng cần được vệ sinh định kỳ. Khi lắp, phải chừa khoảng để tháo lưới lọc. Nếu lắp lọc mà không tháo được lưới, hệ thống vẫn có thể bị tụt áp và khó bảo trì.

Chọn inox 304, inox 316 hay inox 316L?

Inox 304 phù hợp với nhiều hệ thống rửa thực phẩm dùng nước sạch thông thường, nước lạnh hoặc nước nóng nhẹ. Đây là lựa chọn phổ biến, chi phí hợp lý và dễ tìm nhiều dòng van.

Inox 316 phù hợp hơn nếu hệ thống có hóa chất vệ sinh, nước có clo, môi trường ẩm liên tục, rửa thủy sản, rửa thực phẩm có muối hoặc yêu cầu chống ăn mòn cao hơn. Inox 316 có khả năng chống ăn mòn tốt hơn inox 304 trong môi trường khắc nghiệt.

Inox 316L thường được cân nhắc trong hệ vi sinh, dược phẩm, nước tinh khiết hoặc dây chuyền yêu cầu chất lượng cao. Với hệ rửa thực phẩm thông thường, không phải lúc nào cũng bắt buộc dùng 316L, nhưng cần xem yêu cầu vệ sinh và tiêu chuẩn của nhà máy.

Kiểu kết nối nào sạch và dễ vệ sinh hơn?

Với hệ thống rửa thực phẩm, kết nối clamp vi sinh thường được ưu tiên ở các vị trí cần tháo lắp và vệ sinh thường xuyên. Clamp dễ tháo, dễ thay gioăng, dễ kiểm tra bên trong van và phù hợp với các khu vực sản xuất sạch.

Kết nối hàn vi sinh phù hợp với tuyến cố định, ít tháo lắp và cần hạn chế điểm nối. Tuy nhiên, nếu van cần tháo vệ sinh định kỳ, không nên hàn chết van tại vị trí đó.

Kết nối ren có thể dùng cho tuyến phụ trợ hoặc hệ không yêu cầu vệ sinh quá cao, nhưng cần lắp đúng kỹ thuật để tránh rò và hạn chế khe bám bẩn. Với tuyến nước rửa trực tiếp cho thực phẩm, clamp hoặc hàn vi sinh thường sạch hơn.

Bảng gợi ý chọn van inox cho hệ thống rửa thực phẩm

Checklist chọn van inox cho hệ rửa thực phẩm

Những lỗi thường gặp khi chọn van inox cho hệ rửa thực phẩm

Lỗi đầu tiên là dùng van công nghiệp thông thường cho tuyến yêu cầu sạch cao. Van vẫn có thể hoạt động, nhưng có thể khó vệ sinh hơn và dễ tạo điểm bám cặn hơn van vi sinh.

Lỗi thứ hai là chọn sai gioăng. Gioăng không phù hợp với nước nóng hoặc hóa chất vệ sinh có thể nhanh chai, nứt, rò hoặc ảnh hưởng đến độ sạch của hệ thống.

Lỗi thứ ba là không lắp y lọc trước đầu phun. Cặn nhỏ có thể làm tắc béc rửa, khiến nước phun không đều và làm giảm hiệu quả rửa thực phẩm.

Lỗi thứ tư là không có van 1 chiều tại vị trí cần chống hồi lưu. Nước bẩn có thể hồi về tuyến sạch nếu hệ thống có chênh áp hoặc bơm dừng đột ngột.

Lỗi thứ năm là dùng kết nối khó tháo ở vị trí cần vệ sinh thường xuyên. Nếu van bị hàn cố định tại điểm cần tháo rửa, việc bảo trì sẽ rất mất thời gian.

Cách bố trí van để hệ rửa thực phẩm sạch và dễ bảo trì

Nên bố trí van khóa theo từng khu rửa, từng bồn, từng nhánh đầu phun hoặc từng cụm thiết bị. Khi một khu cần vệ sinh hoặc sửa chữa, có thể khóa riêng mà không ảnh hưởng toàn bộ hệ thống.

Trước đầu phun, van điện từ và thiết bị rửa nên có y lọc để bảo vệ. Sau bơm nên có van 1 chiều để chống nước hồi. Các vị trí cần tháo vệ sinh thường xuyên nên dùng clamp để thao tác nhanh.

Van nên đặt ở nơi dễ quan sát, dễ lau rửa và không bị che khuất bởi khung máy, bồn rửa hoặc tủ điện. Không nên đặt van ở vị trí nước bẩn đọng lâu hoặc khó vệ sinh sau ca sản xuất.

Kết luận

Van inox lắp cho hệ thống rửa thực phẩm nên ưu tiên loại sạch, dễ vệ sinh, chống gỉ tốt và phù hợp với môi trường sản xuất thực phẩm. Với tuyến nước rửa trực tiếp, van inox vi sinh kết nối clamp hoặc hàn vi sinh là lựa chọn phù hợp. Với các nhánh nhỏ, van bi inox giúp đóng mở nhanh. Với đường ống lớn, van bướm inox vi sinh có thể tối ưu hơn. Sau bơm nên có van 1 chiều inox, còn trước đầu phun và van điện từ nên bố trí y lọc inox.

Khi chọn van, cần kiểm tra vật liệu inox 304/316/316L, gioăng, kiểu kết nối, khả năng tháo vệ sinh, nguồn nước, hóa chất vệ sinh và yêu cầu chống hồi lưu. Chọn đúng van giúp hệ thống rửa thực phẩm sạch hơn, ít rò rỉ, ít tắc đầu phun và dễ bảo trì trong quá trình vận hành.

Với các hệ thống rửa thực phẩm cần van, ống và phụ kiện có bề mặt sạch, dễ tháo lắp, phù hợp dây chuyền chế biến, bạn có thể tham khảo thêm nhóm Van vi sinh ↗ để lựa chọn đúng dòng van theo danh mục trên website.

Câu hỏi thường gặp