Van inox lắp cho đường ống dẫn nước rửa khuôn mẫu cần chọn ra sao?

Van inox lắp cho đường ống dẫn nước rửa khuôn mẫu cần được chọn theo áp lực rửa, chất lượng nước, cặn bẩn, hóa chất vệ sinh, nhiệt độ, vật liệu inox, gioăng làm kín, kiểu van và vị trí lắp đặt. Đây là hệ thống thường gặp trong nhà máy nhựa, cơ khí chính xác, đúc, ép cao su, ép nhôm, sản xuất bao bì, linh kiện, khu bảo trì khuôn và dây chuyền có yêu cầu làm sạch khuôn trước hoặc sau sản xuất.

Tham khảo thêm tại van inox ↗ để xem các dòng van inox công nghiệp, van bi inox, van bướm inox, van 1 chiều inox, y lọc inox và phụ kiện inox dùng cho hệ thống nước rửa khuôn, nước nóng, nước làm mát, nước tuần hoàn và đường ống công nghiệp.

Trong khu rửa khuôn mẫu, nước có thể dùng để xịt rửa bề mặt khuôn, làm sạch cặn nhựa, dầu khuôn, bụi kim loại, hóa chất tẩy rửa, cặn bám hoặc nước làm mát còn lại trong khuôn. Nếu chọn van không phù hợp, hệ thống dễ bị rò, nghẹt đầu phun, giảm áp lực rửa, kẹt van hoặc khó bảo trì khi cần dừng từng cụm rửa.

Hệ thống nước rửa khuôn mẫu có đặc điểm gì?

Hệ thống nước rửa khuôn mẫu thường gồm bồn chứa nước, bơm cấp, bơm tăng áp, bộ lọc, đường ống chính, nhánh cấp vào vòi rửa, đầu phun, máy rửa khuôn, bồn ngâm, tuyến nước nóng và các điểm xả cặn. Một số hệ còn có nước pha hóa chất tẩy rửa hoặc nước tuần hoàn sau xử lý.

Đặc điểm quan trọng của hệ này là nước thường làm việc với áp lực tương đối cao, lưu lượng thay đổi theo từng chu kỳ rửa và có nguy cơ lẫn cặn. Cặn có thể đến từ đường ống, bồn chứa, mạt kim loại, cặn khuôn, dầu bẩn hoặc tạp chất sau khi vệ sinh.

Vì vậy, van inox cần kín tốt, chịu được áp lực, ít gỉ, dễ thao tác và không làm giảm lưu lượng nước cấp đến đầu phun hoặc máy rửa khuôn.

Van inox có phù hợp cho đường nước rửa khuôn mẫu không?

Van inox phù hợp cho đường ống dẫn nước rửa khuôn mẫu vì có khả năng chống gỉ tốt, bền trong môi trường ẩm và dùng được cho nước sạch, nước nóng nhẹ, nước có hóa chất vệ sinh mức vừa hoặc nước tuần hoàn. So với vật liệu dễ oxy hóa, van inox giúp hạn chế rỉ sét đi vào đầu phun và thiết bị rửa.

Với hệ nước rửa thông thường, inox 304 có thể đáp ứng tốt cho nhiều vị trí như van khóa nhánh, điểm xả, tuyến cấp vòi rửa hoặc tuyến phụ trợ. Đây là lựa chọn phổ biến vì dễ lắp, dễ mua và chi phí hợp lý.

Nếu hệ thống có nước nóng, hóa chất tẩy rửa, chất tẩy dầu, clo, môi trường ẩm liên tục hoặc vị trí khó thay thế, nên cân nhắc inox 316 ở các vị trí quan trọng. Với khu sản xuất có yêu cầu vệ sinh cao hơn, có thể cân nhắc inox 316L tại tuyến nước sạch hoặc tuyến gần sản phẩm.

Nên chọn loại van inox nào cho hệ rửa khuôn mẫu?

Van bi inox là lựa chọn phù hợp cho các nhánh cấp nước nhỏ, điểm khóa trước vòi rửa, trước máy rửa khuôn, điểm xả, đầu vào bồn ngâm hoặc vị trí cần đóng mở nhanh. Van bi có độ kín tốt, thao tác nhanh và dễ nhận biết trạng thái mở/đóng.

Van bướm inox phù hợp với tuyến cấp chính DN lớn, đường ống sau bồn chứa, sau bơm hoặc tuyến cấp cho nhiều cụm rửa cùng lúc. Với đường ống lớn, van bướm gọn và dễ thao tác hơn van bi kích thước lớn.

Van 1 chiều inox nên lắp sau bơm cấp, sau bơm tăng áp hoặc trên tuyến có nguy cơ nước hồi. Van này giúp bảo vệ bơm, giữ áp ổn định và hạn chế nước bẩn hoặc nước hóa chất hồi ngược về bồn sạch.

Y lọc inox nên bố trí trước bơm, trước đầu phun, trước máy rửa khuôn, trước van điện từ hoặc trước thiết bị nhạy cảm. Đây là nhóm rất quan trọng vì đầu phun rửa khuôn thường dễ nghẹt nếu nước có cặn nhỏ.

Bảng gợi ý chọn van inox cho đường nước rửa khuôn mẫu

Y lọc inox cần được ưu tiên trước đầu phun

Trong hệ rửa khuôn mẫu, đầu phun thường có lỗ nhỏ để tạo tia nước mạnh, đều và tập trung vào bề mặt khuôn. Nếu nước có cặn, tia phun có thể bị lệch, yếu hoặc nghẹt hoàn toàn.

Cặn có thể đến từ bồn chứa, đường ống cũ, mạt thi công, cặn gỉ, bụi kim loại hoặc cặn bẩn sau khi rửa khuôn. Nếu không có y lọc, cặn sẽ đi thẳng vào đầu phun, van điện từ hoặc máy rửa, làm tăng thời gian dừng máy để vệ sinh.

Y lọc inox nên được lắp trước cụm đầu phun, trước máy rửa khuôn và trước thiết bị điều khiển nước. Khi lắp, cần chừa đủ khoảng tháo lưới lọc để vệ sinh định kỳ.

Van 1 chiều inox giúp bảo vệ bơm và giữ áp

Sau bơm cấp hoặc bơm tăng áp, nên bố trí van 1 chiều inox để chống nước hồi. Khi bơm dừng, nước từ tuyến sau có thể chảy ngược về bơm nếu không có van 1 chiều.

Dòng hồi ngược có thể làm tụt áp, rung đường ống, ảnh hưởng tuổi thọ bơm hoặc khiến hệ thống khởi động lại không ổn định. Với hệ rửa khuôn dùng nhiều đầu phun và nhiều nhánh hoạt động luân phiên, vị trí này càng cần được chú ý.

Van 1 chiều phải lắp đúng chiều mũi tên trên thân van. Nên có van khóa trước hoặc sau để dễ tháo kiểm tra khi van bị kẹt, đóng không kín hoặc phát sinh tiếng va đập.

Nên chọn inox 304, 316 hay 316L?

Inox 304 phù hợp với nước sạch thông thường, tuyến rửa khuôn không dùng hóa chất mạnh, điểm xả và các nhánh cấp phụ trợ. Đây là lựa chọn kinh tế cho nhiều hệ rửa khuôn trong xưởng cơ khí, ép nhựa và bảo trì khuôn.

Inox 316 phù hợp hơn khi hệ có nước nóng, hóa chất tẩy rửa, chất tẩy dầu, môi trường ẩm liên tục hoặc vị trí khó thay thế. Với các tuyến trước máy rửa khuôn, sau bơm, trước đầu phun và khu vực có hóa chất, inox 316 sẽ an toàn hơn.

Inox 316L nên cân nhắc khi hệ rửa khuôn thuộc ngành thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm hoặc khu sản xuất có yêu cầu vệ sinh cao. Nếu tuyến nước sau rửa có liên quan đến khu sạch, inox 316L và kết nối phù hợp sẽ tốt hơn.

Gioăng và seat cần phù hợp với hóa chất tẩy rửa

Khu rửa khuôn mẫu có thể dùng nước sạch, nước nóng, dung dịch tẩy dầu, hóa chất làm sạch khuôn, chất chống gỉ hoặc dung dịch vệ sinh nhẹ. Vì vậy, gioăng và seat cần được chọn theo môi trường thực tế.

PTFE thường dùng cho van bi inox, có độ kín tốt và phù hợp với nhiều hệ nước sạch, nước nóng nhẹ hoặc hóa chất vệ sinh mức vừa. EPDM phù hợp với nước sạch và nước nóng trong nhiều hệ thông thường. FKM có thể phù hợp với một số môi trường có dầu, nhiệt hoặc hóa chất, nhưng cần kiểm tra tương thích trước khi chọn.

Không nên chỉ chọn thân van inox mà bỏ qua vật liệu làm kín. Van thân inox tốt nhưng gioăng không phù hợp vẫn có thể phồng, chai, rò hoặc đóng không kín sau thời gian sử dụng.

Cần chú ý áp lực rửa và lưu lượng qua van

Hệ rửa khuôn mẫu thường cần tia nước đủ mạnh để làm sạch bề mặt khuôn, khe khuôn, rãnh khuôn hoặc lỗ nước làm mát. Vì vậy, van phải được chọn đúng DN và đúng cấp áp.

Nếu chọn van nhỏ hơn đường ống, lưu lượng qua van bị hạn chế, đầu phun có thể yếu và hiệu quả rửa giảm. Nếu chọn van không đủ cấp áp, van có thể rò tại trục, gioăng hoặc mối nối khi bơm tăng áp hoạt động.

Khi chọn van, cần kiểm tra áp lực bơm, lưu lượng thiết kế, số lượng đầu phun mở cùng lúc và kiểu kết nối đường ống. Với hệ áp lực cao, nên ưu tiên van chắc chắn, vật liệu tốt và lắp đặt đúng kỹ thuật.

Bố trí van khóa riêng cho từng cụm rửa khuôn

Khu rửa khuôn có thể gồm nhiều cụm như bồn ngâm, vòi rửa áp lực, máy rửa khuôn, bàn rửa, tuyến nước nóng và tuyến hóa chất. Mỗi cụm nên có van khóa riêng để dễ cô lập khi bảo trì.

Nếu chỉ có một van khóa tổng, khi một đầu phun nghẹt hoặc một máy rửa cần sửa, toàn bộ khu rửa phải dừng nước. Điều này gây mất thời gian, nhất là khi xưởng có nhiều ca sản xuất.

Van khóa từng cụm nên đặt ở vị trí dễ thao tác, có nhãn rõ ràng và không bị che bởi máy rửa, bàn thao tác, khuôn mẫu, khung đỡ hoặc đường ống khác.

Cần có điểm xả cặn và xả cuối tuyến

Đường nước rửa khuôn mẫu nên có điểm xả tại điểm thấp, cuối tuyến hoặc sau các nhánh ít sử dụng. Điểm xả giúp loại bỏ nước tồn, cặn, hóa chất còn lại và hỗ trợ vệ sinh đường ống sau ca làm việc.

Van bi inox full port thường phù hợp cho điểm xả vì mở nhanh, lưu lượng xả tốt và ít cản dòng. Với tuyến hóa chất, nước xả cần được dẫn về khu thu gom hoặc xử lý phù hợp.

Không nên để nước xả chảy trực tiếp ra khu vực có thiết bị điện, sàn trơn hoặc nơi đặt khuôn thành phẩm. Dòng xả cần được kiểm soát để giữ khu vực rửa an toàn và sạch hơn.

Kiểu kết nối nên chọn theo từng vị trí

Kết nối ren phù hợp với nhánh nhỏ, điểm xả, vòi rửa, đầu vào máy rửa hoặc đường ống DN15-DN50. Kiểu kết nối này dễ lắp, dễ thay và phù hợp với nhiều hệ rửa khuôn phổ thông.

Kết nối mặt bích phù hợp với tuyến chính, sau bơm, đường ống DN lớn hoặc vị trí có rung và áp lực cao hơn. Khi dùng mặt bích, cần chọn đúng tiêu chuẩn bích, gioăng mặt bích và siết bulong đều lực.

Kết nối rắc co hoặc khớp nối nhanh có thể dùng tại các vị trí cần tháo bảo trì thường xuyên. Tuy nhiên, cần chọn loại chịu được áp lực và không gây rò khi hệ thống làm việc liên tục.

Cần chú ý rung động từ bơm và máy rửa

Bơm tăng áp và máy rửa khuôn có thể tạo rung khi khởi động, dừng hoặc thay đổi lưu lượng. Rung động này có thể làm lỏng mối nối, rò ren hoặc giảm tuổi thọ gioăng van.

Van inox không nên treo trên đoạn ống không có giá đỡ. Cần bố trí giá đỡ đường ống, kiểm tra độ chắc của cụm bơm và tránh để tay van va chạm vào khung máy khi vận hành.

Nếu van nằm gần bơm, nên kiểm tra rò rỉ định kỳ tại trục van, mặt bích, ren nối và gioăng. Những điểm nhỏ nếu phát hiện sớm sẽ tránh được dừng hệ thống bất ngờ.

Checklist trước khi chọn van inox cho nước rửa khuôn mẫu

Những lỗi thường gặp khi chọn van cho hệ rửa khuôn mẫu

Lỗi đầu tiên là không lắp y lọc trước đầu phun. Cặn nhỏ có thể làm nghẹt tia phun, giảm áp lực và khiến khuôn không được rửa đều.

Lỗi thứ hai là chọn van không phù hợp với hóa chất tẩy rửa. Gioăng có thể nhanh phồng, chai hoặc rò nếu không tương thích với dung dịch sử dụng.

Lỗi thứ ba là thiếu van 1 chiều sau bơm. Khi bơm dừng, nước hồi có thể làm tụt áp, rung đường ống và ảnh hưởng tuổi thọ bơm.

Lỗi thứ tư là không chia van khóa theo từng cụm rửa. Khi một cụm cần sửa, toàn bộ hệ thống phải dừng nước để bảo trì.

Lỗi thứ năm là không có điểm xả cuối tuyến. Nước tồn, cặn và hóa chất còn lại có thể làm đường ống nhanh bẩn và đầu phun dễ nghẹt hơn.

Kết luận

Van inox lắp cho đường ống dẫn nước rửa khuôn mẫu cần được chọn theo áp lực rửa, lưu lượng, cặn trong nước, hóa chất vệ sinh, vật liệu inox và vị trí lắp đặt. Với nhánh nhỏ, vòi rửa, điểm xả và điểm khóa từng cụm, van bi inox là lựa chọn phù hợp. Với tuyến chính DN lớn, có thể dùng van bướm inox. Sau bơm nên có van 1 chiều inox, còn trước đầu phun, máy rửa khuôn và van điện từ nên bố trí y lọc inox.

Về vật liệu, inox 304 phù hợp với nước rửa thông thường. Inox 316 nên dùng khi có nước nóng, hóa chất tẩy rửa, chất tẩy dầu, môi trường ẩm liên tục hoặc vị trí khó thay thế. Ngoài ra, cần chú ý gioăng, kiểu kết nối, điểm xả cặn, giá đỡ đường ống và không gian thao tác bảo trì.

Với các tuyến nước rửa khuôn mẫu có nhiều đầu phun nhỏ, máy rửa, van điện từ hoặc cụm chia nước dễ nghẹt do cặn trong đường ống, bạn có thể tham khảo thêm nhóm Y lọc inox ↗ để chọn đúng kích cỡ và vật liệu phù hợp cho hệ thống.

Câu hỏi thường gặp