Van inox dùng cho hệ thống cấp nước khu sản xuất bánh kẹo nên chọn loại nào?

Van inox dùng cho hệ thống cấp nước khu sản xuất bánh kẹo cần được chọn theo yêu cầu vệ sinh, chất lượng nước, vật liệu inox, kiểu van, gioăng làm kín, kiểu kết nối và vị trí lắp đặt. Đây là hệ thống có liên quan trực tiếp đến quá trình phối trộn, nấu syrup, vệ sinh thiết bị, rửa khuôn, rửa bồn và cấp nước cho nhiều thiết bị trong dây chuyền sản xuất.

Tham khảo thêm tại van inox ↗ để xem các dòng van inox công nghiệp, van vi sinh inox, van bi inox, van bướm inox, van 1 chiều inox, y lọc inox và phụ kiện inox dùng cho hệ thống thực phẩm, bánh kẹo, đồ uống, nước sạch và dây chuyền sản xuất yêu cầu vệ sinh.

Trong nhà máy bánh kẹo, nước không chỉ là nước cấp phụ trợ. Ở nhiều công đoạn, nước có thể tham gia trực tiếp vào phối liệu, nấu đường, vệ sinh bồn, vệ sinh đường ống hoặc rửa thiết bị tiếp xúc với sản phẩm. Vì vậy, van inox cần sạch, kín, chống gỉ, dễ vệ sinh và không làm ảnh hưởng đến chất lượng nước sau xử lý.

Hệ thống cấp nước khu sản xuất bánh kẹo có đặc điểm gì?

Hệ thống cấp nước trong khu sản xuất bánh kẹo thường gồm nước đầu vào, nước sau lọc, nước mềm, nước RO, bồn chứa, bơm cấp, đường ống cấp cho khu phối trộn, nồi nấu, bồn syrup, máy rửa khuôn, khu vệ sinh thiết bị và điểm xả cuối tuyến.

Đặc điểm của hệ này là có nhiều nhánh nhỏ, nhiều thiết bị dùng nước cùng lúc và yêu cầu vệ sinh cao hơn hệ cấp nước công nghiệp thông thường. Một số tuyến chỉ dùng để rửa sàn hoặc vệ sinh bên ngoài, nhưng nhiều tuyến lại cấp nước gần khu vực tiếp xúc thực phẩm.

Ngoài ra, khu sản xuất bánh kẹo thường có nhiệt, hơi ẩm, đường, dầu thực vật, chất tẩy rửa và quá trình vệ sinh cuối ca. Nếu chọn van không phù hợp, van có thể bị bám cặn, rò nước, kẹt tay gạt hoặc khó làm sạch sau thời gian vận hành.

Nên chọn van inox công nghiệp hay van inox vi sinh?

Với tuyến nước phụ trợ như nước rửa sàn, nước cấp khu vệ sinh, nước rửa bên ngoài thiết bị hoặc tuyến kỹ thuật không tiếp xúc sản phẩm, có thể dùng van inox công nghiệp. Các dòng van bi inox, van bướm inox, van 1 chiều inox và y lọc inox thường đáp ứng tốt nếu chọn đúng vật liệu và kích cỡ.

Với tuyến nước cấp trực tiếp vào khu phối trộn, bồn nấu, bồn syrup, máy chiết nhân, khu làm sạch thiết bị tiếp xúc thực phẩm hoặc hệ CIP, nên ưu tiên van inox vi sinh. Dòng van này có bề mặt trong nhẵn hơn, ít bám cặn hơn và dễ tháo vệ sinh hơn.

Không nhất thiết toàn bộ nhà máy bánh kẹo phải dùng van vi sinh. Tuy nhiên, các vị trí liên quan trực tiếp đến nguyên liệu, nước sau lọc, nước RO, nước nóng vệ sinh và thiết bị tiếp xúc sản phẩm nên được chọn kỹ hơn tuyến phụ trợ.

Nên chọn inox 304, 316 hay 316L?

Inox 304 phù hợp với nhiều tuyến nước sạch thông thường, nước rửa, nước cấp phụ trợ và các vị trí không tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm. Đây là lựa chọn phổ biến vì bền, chống gỉ tốt và chi phí hợp lý.

Inox 316 phù hợp hơn với môi trường có nước nóng, hóa chất vệ sinh, độ ẩm cao, nước sau xử lý hoặc vị trí cần tuổi thọ cao hơn. Trong khu bánh kẹo, inox 316 nên được cân nhắc cho các tuyến gần khu nấu, khu rửa thiết bị và khu có hóa chất tẩy rửa.

Inox 316L nên ưu tiên cho tuyến nước RO, nước cấp vào bồn phối trộn, bồn syrup, hệ CIP, đường ống vi sinh hoặc khu vực yêu cầu vệ sinh cao. Loại này phù hợp hơn với kết nối hàn vi sinh, clamp và các hệ cần hạn chế ăn mòn tại mối hàn.

Chọn loại van inox theo từng vị trí sử dụng

Van bi inox phù hợp với các nhánh cấp nước nhỏ, điểm khóa trước thiết bị, điểm xả, khu rửa, nhánh cấp vào nồi nấu hoặc vị trí cần đóng mở nhanh. Dòng van này có ưu điểm kín tốt, thao tác nhanh và dễ nhận biết trạng thái mở/đóng.

Van bướm inox phù hợp với tuyến cấp chính DN lớn, đường ống cấp từ bồn chứa, sau bơm hoặc tuyến phân phối nước đến nhiều khu vực. Dòng van này gọn, nhẹ và thao tác dễ hơn van bi cỡ lớn.

Van 1 chiều inox nên lắp sau bơm, sau cụm lọc hoặc tại vị trí cần chống nước chảy ngược. Van này giúp bảo vệ bơm, giữ áp ổn định và hạn chế dòng hồi về tuyến sạch.

Y lọc inox nên bố trí trước bơm, trước van điều khiển, trước đầu phun, trước máy rửa khuôn hoặc trước thiết bị nhạy cảm. Trong môi trường bánh kẹo, cặn nhỏ, mạt ống hoặc cặn đường có thể làm nghẹt đầu phun và thiết bị.

Van vi sinh inox nên dùng tại tuyến nước sau lọc, nước RO, nước cấp vào bồn phối liệu, khu nấu syrup, hệ CIP hoặc khu vực tiếp xúc gần thực phẩm.

Bảng gợi ý chọn van inox cho khu sản xuất bánh kẹo

Gioăng và seat cần phù hợp với nước nóng, đường và hóa chất vệ sinh

Trong khu sản xuất bánh kẹo, van có thể tiếp xúc với nước nóng, dung dịch vệ sinh, hơi ẩm và cặn đường. Vì vậy, gioăng và seat cần được chọn theo môi trường thực tế, không nên chỉ chọn theo giá.

PTFE thường dùng cho van bi inox, có độ kín tốt và phù hợp nhiều hệ nước sạch, nước nóng nhẹ hoặc hóa chất vệ sinh mức vừa. EPDM phù hợp với nước sạch, nước nóng và nhiều hệ thực phẩm. Silicone có thể dùng trong một số hệ vi sinh cần vệ sinh cao. FKM chỉ nên dùng khi điều kiện hóa chất hoặc nhiệt độ phù hợp.

Nếu hệ thống có CIP, nước nóng hoặc dung dịch tẩy rửa định kỳ, cần kiểm tra kỹ khả năng chịu nhiệt và tương thích hóa chất của gioăng. Gioăng không phù hợp có thể nhanh chai cứng, phồng, nứt hoặc gây rò rỉ.

Kiểu kết nối nào phù hợp?

Kết nối ren phù hợp với tuyến phụ trợ, đường ống nhỏ, khu rửa hoặc nhánh cấp nước không yêu cầu tháo vệ sinh thường xuyên. Khi dùng nối ren, cần siết đúng kỹ thuật để tránh rò nước và không làm nứt phụ kiện.

Kết nối mặt bích phù hợp với tuyến chính, đường ống lớn, khu bơm hoặc vị trí cần tháo lắp chắc chắn. Với hệ cấp nước lớn trong nhà máy bánh kẹo, mặt bích giúp bảo trì thuận tiện hơn ren ở các tuyến DN lớn.

Kết nối clamp phù hợp với tuyến vi sinh, nước RO, nước sau lọc, hệ CIP, khu phối liệu hoặc vị trí cần tháo nhanh để vệ sinh. Đây là kiểu kết nối nên ưu tiên ở các khu vực yêu cầu vệ sinh cao.

Cần bố trí van khóa riêng cho từng khu vực

Khu sản xuất bánh kẹo thường chia thành nhiều khu như khu nấu, khu phối trộn, khu tạo hình, khu làm nguội, khu đóng gói, khu rửa khuôn và khu vệ sinh thiết bị. Mỗi khu nên có van khóa riêng để dễ cô lập khi bảo trì.

Nếu chỉ có một van khóa tổng, khi một máy rửa khuôn hoặc một bồn phối liệu cần sửa, toàn bộ khu sản xuất có thể phải dừng nước. Điều này gây gián đoạn dây chuyền và làm tăng thời gian xử lý sự cố.

Nên bố trí van khóa trước từng thiết bị quan trọng, trước từng cụm nước và tại đầu từng nhánh cấp. Cách này giúp kỹ thuật viên xử lý nhanh hơn và giảm ảnh hưởng đến các khu vực đang vận hành bình thường.

Cần có y lọc inox để bảo vệ đầu phun và thiết bị

Trong khu bánh kẹo, các thiết bị như máy rửa khuôn, đầu phun vệ sinh, van điện từ, bộ gia nhiệt, đồng hồ đo và cụm cấp nước tự động thường nhạy cảm với cặn. Cặn nhỏ có thể làm phun yếu, kẹt van hoặc làm thiết bị hoạt động không ổn định.

Y lọc inox nên được bố trí trước các thiết bị này. Nếu hệ thống có nước sau xử lý, y lọc vẫn cần thiết vì cặn có thể phát sinh từ đường ống, bồn chứa hoặc quá trình sửa chữa.

Khi lắp y lọc, cần để đủ không gian tháo lưới lọc. Nếu lọc đặt ở vị trí quá chật, việc vệ sinh định kỳ sẽ khó thực hiện và lọc có thể trở thành điểm gây tụt áp.

Cần có van xả tại điểm thấp và cuối tuyến

Đường ống cấp nước trong khu sản xuất bánh kẹo nên có điểm xả tại các vị trí thấp, cuối tuyến hoặc sau những nhánh ít sử dụng. Van xả giúp loại bỏ nước tồn, cặn và hỗ trợ vệ sinh đường ống sau mỗi ca sản xuất.

Với điểm xả, van bi inox full port thường phù hợp vì xả nhanh và ít cản dòng. Nếu là tuyến vi sinh hoặc tuyến nước cấp gần sản phẩm, nên dùng van xả vi sinh hoặc van bi vi sinh kết nối clamp để dễ vệ sinh.

Không nên để các đoạn ống cụt quá dài sau van. Những đoạn này dễ đọng nước, tích cặn hoặc tạo mùi nếu hệ thống dừng lâu.

Checklist trước khi chọn van inox cho hệ cấp nước bánh kẹo

Những lỗi thường gặp khi chọn van inox cho khu sản xuất bánh kẹo

Lỗi đầu tiên là dùng một loại van cho toàn bộ hệ thống. Tuyến phụ trợ, tuyến nước RO, tuyến nước nóng và tuyến cấp vào khu phối trộn có yêu cầu khác nhau, nên cần chọn theo từng vị trí.

Lỗi thứ hai là chỉ chọn inox 304 cho tất cả khu vực. Với nước nóng, hóa chất vệ sinh, hệ CIP hoặc tuyến gần sản phẩm, inox 316/316L thường an toàn hơn.

Lỗi thứ ba là không lắp y lọc trước đầu phun và thiết bị nhạy cảm. Cặn nhỏ có thể gây nghẹt máy rửa khuôn, kẹt van điện từ hoặc làm giảm lưu lượng cấp nước.

Lỗi thứ tư là thiếu van khóa riêng từng khu. Khi một thiết bị hỏng, toàn bộ dây chuyền phải dừng nước, gây ảnh hưởng sản xuất.

Lỗi thứ năm là không chú ý điểm đọng nước. Trong khu thực phẩm, đoạn ống chết hoặc nước tồn lâu ngày có thể ảnh hưởng vệ sinh và khó kiểm soát chất lượng.

Kết luận

Van inox dùng cho hệ thống cấp nước khu sản xuất bánh kẹo nên được chọn theo từng vị trí sử dụng. Với nhánh cấp nước nhỏ, điểm khóa trước thiết bị và điểm xả, van bi inox là lựa chọn phổ biến. Với tuyến DN lớn, nên dùng van bướm inox. Sau bơm cần có van 1 chiều inox, trước đầu phun hoặc máy rửa nên có y lọc inox, còn tuyến nước RO, nước sau lọc hoặc khu phối trộn nên ưu tiên van vi sinh inox 316L.

Về vật liệu, inox 304 phù hợp với tuyến nước sạch phụ trợ. Inox 316 nên dùng khi có nước nóng, hóa chất vệ sinh hoặc môi trường ẩm liên tục. Inox 316L phù hợp hơn với tuyến vi sinh, nước cấp gần sản phẩm và hệ cần vệ sinh thường xuyên.

Với các vị trí cấp nước vào khu phối trộn, bồn nấu, bồn syrup hoặc nhánh nước sạch cần đóng mở nhanh, kín tốt và dễ tháo vệ sinh, bạn có thể tham khảo thêm nhóm Van bi vi sinh ↗ để chọn đúng kiểu van cho hệ thống bánh kẹo.

Câu hỏi thường gặp